Flevoland — Uit het water geboren, jongste provincie van Nederland

Geschiedenis van Flevoland

De Zuiderzee — vóór de droogmaking

Waar nu Flevoland ligt, lag tot in de 20e eeuw de Zuiderzee — een ondiepe binnenzee die zich uitstrekte van Amsterdam tot Friesland en Overijssel. De Zuiderzee was al duizenden jaren bewoond langs de oevers: vissersdorpen als Urk, Schokland en Marken lagen als eilanden in het water. De Zuiderzee was ook een gevaarlijke zee die regelmatig overstroomde en land opslokte — grote stormvloeden in de 13e en 14e eeuw hadden het oorspronkelijke veenlandschap al grotendeels weggeslagen.

Cornelis Lely en het Zuiderzeeplan

In 1891 presenteerde ingenieur Cornelis Lely een ambitieus plan: de Zuiderzee afsluiten met een grote dam en vervolgens droogleggen. Het plan was revolutionair — nog nooit was een zee van deze omvang drooggelegd. Na decennia van politiek debat werd in 1920 de Zuiderzeewerken Wet aangenomen. In 1932 werd de Afsluitdijk voltooid — de 32 kilometer lange dam die de Zuiderzee afdamde van de Waddenzee. Het afgesloten deel kreeg de naam IJsselmeer.

De droogmaking — polders stap voor stap

De droogmaking verliep in fasen. De Wieringermeer (1930) en de Noordoostpolder (1942) gingen vooraf aan Flevoland zelf. De Oostelijk Flevoland werd in 1957 drooggelegd, de Zuidelijk Flevoland in 1968. Tussen 1957 en 1980 groeide er letterlijk een nieuwe provincie uit het water. Ingenieurs, boeren en pioniers vestigden zich op de kale, vruchtbare zeekleigrond. Steden werden gepland en gebouwd waar eerder alleen water was.

Schokland — UNESCO Werelderfgoed

Het voormalige eiland Schokland ligt nu midden in de Noordoostpolder — hoog boven het omliggende polderland. Schokland was eeuwenlang bewoond maar werd in 1859 ontruimd omdat het eiland te gevaarlijk was geworden door stormvloeden. Nu is Schokland een museum en UNESCO Werelderfgoedsite — het enige in Flevoland — dat het verhaal vertelt van leven op een eiland in de Zuiderzee.

Urk — het eiland dat geen eiland meer is

Urk was eeuwenlang een geïsoleerd vissersdorp op een eiland in de Zuiderzee. De bewoners spraken hun eigen dialect, hadden hun eigen tradities en kleederdracht en waren diep religieus. Toen de Noordoostpolder in 1942 werd drooggelegd, werd Urk ineens verbonden met het vasteland. Die plotselinge verbinding was een culturele schok — maar de Urkers bewaarden hun identiteit. Urk is vandaag nog altijd een sterk gemeenschappelijk vissersdorp met een eigen karakter.

Almere — de snelst groeiende stad

Almere werd gepland in de jaren zestig en begon in 1976 met de eerste bewoners. De stad is sindsdien uitgegroeid tot de zevende stad van Nederland met meer dan 220.000 inwoners — en ze groeit nog steeds. Almere is ook een architectuurstad: beroemde architecten als Rem Koolhaas, Alvaro Siza en Kazuyo Sejima bouwden hier hun visies op de stad van de toekomst.

Flevoland vandaag

Flevoland is een jonge provincie die haar identiteit nog aan het vormen is. De pioniersgeschiedenis, de unieke landschappen van de polders, de oude eilanden Urk en Schokland en de snelgroeiende steden Almere en Lelystad geven Flevoland een eigen en fascinerende karakter. De Bataviawerf in Lelystad — waar een replica van het VOC-schip de Batavia werd gebouwd — en het Nieuw Land Museum vertellen het verhaal van de droogmaking aan een nieuwe generatie bezoekers.