Limburg is de meest zuidelijke provincie van Nederland en voelt in alles anders dan de rest van het land. Het heuvelachtige landschap, uniek in Nederland, de Bourgondische levensstijl, het dialect dat meer op het Duits of Belgisch klinkt dan op het Hollands, en het carnaval dat hier serieuzer wordt gevierd dan waar ook in Nederland: Limburg is een provincie met een eigen ziel.
Maastricht, de oudste stad van Nederland, was al een Romeinse nederzetting en heeft een geschiedenis die teruggaat meer dan 2.000 jaar. De Limburgse heuvels, het Maasdallandschap en de vele kastelen en abdijen getuigen van een rijke middeleeuwse geschiedenis. En de mijngeschiedenis van het Heuvelland, kolenmijnen die van de late 19e eeuw tot 1974 de motor van de Limburgse economie waren, heeft diepe sporen nagelaten in de samenleving.
Limburgers zijn warm, gastvrij en trots. Ze leven om te genieten: van goed eten, goed drinken, carnaval, veldrijden en de schoonheid van hun heuvelachtige provincie. ‘Joyeux Limburg’ is geen slogan — het is een levenshouding.
Snelle feiten
| Hoofdstad | Maastricht |
|---|---|
| Inwoners | ca. 1.115.000 (2024) |
| Oppervlakte | ca. 2.209 km² |
| Bekendste kenmerk | Maastricht, Limburgse heuvels, carnaval, mijngeschiedenis, Bourgondisch karakter |
| Wapen | Gouden leeuw op rood met een blauwe schuinbalk — het wapen van het hertogdom Limburg |
| Vlag | Geel met een rode leeuw |
Geschiedenis van Limburg
Romeinen en vroegste bewoning
Limburg is het oudst bewoonde deel van Nederland. Bij Maastricht, bij de doorwaadbare plek in de Maas, stichtten de Romeinen al in de 1e eeuw voor Christus een nederzetting. Het Romeinse Trajectum ad Mosam , doorwaadbare plaats aan de Maas, groeide uit tot een belangrijke stad langs de Via Belgica, de hoofdweg van de Rijn naar de Noordzeekust. Tempelresten, mozaïeken en het ondergrondse Domeinkwartier getuigen nog altijd van die Romeinse aanwezigheid.
Hertogdom Limburg — middeleeuwen
In de Middeleeuwen was Limburg een zelfstandig hertogdom dat een centrale rol speelde in de Europese politiek. Het Hertogdom Limburg — met het gelijknamige stadje Limbourg in het huidige België als centrum — was een omstreden gebied tussen de hertogen van Brabant, de prinsbisschoppen van Luik en de graven van Gelre. De Slag bij Worringen (1288) bepaalde uiteindelijk de toekomst van het hertogdom: het viel toe aan Brabant.
In de eeuwen die volgden werd het gebied meerdere keren gesplitst, herenigd en opnieuw gesplitst tussen de Habsburgers, de Fransen en de Nederlanden. De huidige grenzen van de Nederlandse provincie Limburg zijn pas definitief vastgesteld in 1839, na de Belgische afscheiding.
Carnaval — de vijfde seizoen
Carnaval is in Limburg geen feestje maar een instelling. In de aanloop naar de vasten vieren Limburgers drie dagen lang uitbundig feest — in Maastricht, Venlo, Roermond en tientallen andere steden en dorpen. Het Maastrichtse carnaval trekt jaarlijks meer dan 100.000 bezoekers en staat bekend als een van de mooiste van Nederland. ‘Alaaf!’ is de carnavalskreet van Limburg.
Mijngeschiedenis (1900–1974)
Vanaf de late 19e eeuw werden in Zuid-Limburg — het Heuvelland — steenkoolmijnen geopend. Op haar hoogtepunt werkten meer dan 45.000 mensen in de mijnen. Steden als Heerlen, Kerkrade en Brunssum groeiden explosief. In 1974 sloot de laatste mijn, en Limburg moest zich heruitvinden. Die transformatie — van mijnstreek naar kennisregio — is een van de grootste economische transities in de Nederlandse naoorlogse geschiedenis.
Verdrag van Maastricht (1992)
Op 7 februari 1992 werd in Maastricht het Verdrag van Maastricht ondertekend — het verdrag dat de Europese Unie in haar huidige vorm in het leven riep en de euro introduceerde. Het verdrag werd getekend in het Gouvernement aan het Vrijthof. Maastricht gaf haar naam aan een van de belangrijkste Europese mijlpalen van de 20e eeuw.
Limburg vandaag
Limburg is een provincie in transitie. De krimp in Zuid-Limburg vormt een uitdaging, maar de toeristische sector bloeit: Maastricht trekt jaarlijks meer dan 4 miljoen bezoekers, het Limburgse heuvellandschap is populair bij wandelaars en fietsers en het Thermengebied rond Valkenburg trekt bezoekers het hele jaar. De universiteiten in Maastricht en de kenniscampus in Heerlen investeren in de toekomst van de regio.
Steden & dorpen in Limburg
| Stad/dorp | Inwoners |
|---|---|
| Maastricht | ca. 122.000 |
| Venlo | ca. 101.000 |
| Roermond | ca. 58.000 |
| Heerlen | ca. 86.000 |
| Valkenburg | ca. 17.000 |
| Sittard | ca. 93.000 |
| Weert | ca. 50.000 |
| Kerkrade | ca. 45.000 |
Familienamen uit Limburg
| Naam | Betekenis/herkomst |
|---|---|
| Van Maastricht | Afkomstig uit Maastricht |
| Claessen | Typisch Limburgs patroniem op -en/-ssen |
| Peeters | Meest voorkomende naam in Limburg; patroniem van Petrus |
| Janssen | Zuidelijk patroniem; sterk vertegenwoordigd in Limburg |
| Hermans | Patroniem van Herman; typisch Limburgs-Brabants |
| Van den Berg | Topografisch; de Limburgse heuvels bepaalden de naamgeving |
| Mijnwerker | Beroepsnaam verbonden aan de Limburgse mijngeschiedenis |
| Vaessen | Typisch Limburgs patroniem; van de naam Vaso |
Cadeaus & gepersonaliseerde geschenken
Van een mok met het Limburgse wapen tot een poster van de Maastrichtse skyline: bekijk onze Limburg-collectie.
Bijvoorbeeld met de vlag van Limburg:


