Kerkrade is een stad in het uiterste zuidoosten van de provincie Limburg, direct op de grens met Duitsland. De stad heeft een unieke positie: aan de andere kant van de Worm, het kleine riviertje dat de grens vormt, ligt de Duitse stad Herzogenrath. Samen vormen Kerkrade en Herzogenrath de euroregio Eurode, een van de eerste grensoverschrijdende stadsverbanden van Europa.
Kerkrade staat bekend als de oudste mijnstad van Nederland. Al in de twaalfde eeuw werd in de omgeving van Kerkrade steenkool gewonnen, lang voordat de grote mijnen van de twintigste eeuw werden geopend. Die diepe band met de mijngeschiedenis heeft het karakter van Kerkrade gevormd en is nog altijd voelbaar in de architectuur, de cultuur en de trots van de bewoners.
Snelle feiten
| Provincie | Limburg |
|---|---|
| Inwoners | ca. 45.000 (2024) |
| Stadsrechten | 1220 |
| Bekendste kenmerk | Oudste mijnstad NL, Abdij Rolduc, WMC, grensstad Duitsland, Eurode |
Geschiedenis van Kerkrade
Abdij Rolduc en middeleeuwse oorsprong
De geschiedenis van Kerkrade begint bij de Abdij Rolduc, een van de oudste en best bewaarde abdijen van Nederland. De abdij werd in 1104 gesticht door de Vlaamse edelman Ailbertus van Antoing en groeide snel uit tot een belangrijk religieus en cultureel centrum in de regio. De abdijkerk, gebouwd in romaanse stijl, dateert grotendeels uit de twaalfde en dertiende eeuw en is een van de mooiste romaanse kerken van Nederland. Rolduc was eeuwenlang het geestelijk centrum van de omgeving en oefende grote invloed uit op het religieuze leven van de streek.
De oudste steenkoolmijn van Nederland
Al in de twaalfde eeuw werd in de omgeving van Kerkrade steenkool gewonnen aan de oppervlakte, op plaatsen waar de koollagen dagzoomden. Dit maakt Kerkrade tot de oudste plek in Nederland waar steenkool werd gewonnen. In de negentiende en twintigste eeuw werden grote moderne mijnen geopend. De Staatsmijn Willem-Sophia, de Domaniale Mijn en andere mijnen gaven werk aan duizenden mensen. Bij de sluiting van de laatste mijn in 1974 verloor Kerkrade een groot deel van zijn economische basis.
Wereldmuziekconcours
Kerkrade is wereldwijd bekend bij muziekliefhebbers als de stad van het Wereld Muziek Concours, het WMC. Dit internationale muziekfestival, dat elke vier jaar wordt gehouden, trekt honderden harmonieorkesten, fanfares en drumkorpsen van over de hele wereld. Het WMC begon in 1900 als een lokaal concours en groeide uit tot het grootste muziekconcours ter wereld. De muzikale traditie van Kerkrade weerspiegelt de rijke Limburgse blasmuziekcultuur die nauw verbonden is met de mijngeschiedenis.
Grensstad en Eurode
Kerkrade ligt op de grens met Duitsland. De Worm, een klein riviertje, vormt de grens tussen Kerkrade en het Duitse Herzogenrath. In 1998 sloten de twee steden een grensoverschrijdend samenwerkingsverband: de Eurode. Dit was een van de eerste formele samenwerkingen tussen een Nederlandse en een Duitse gemeente en staat model voor grensoverschrijdende samenwerking in Europa. Bewoners aan beide kanten van de grens kunnen gebruik maken van elkaars voorzieningen.
Kerkrade vandaag
Kerkrade investeert in haar toekomst na de mijnsluitingen. De Abdij Rolduc is een nationaal monument en een actief congres- en studiecentrum. Het WMC brengt elke vier jaar duizenden bezoekers naar de stad. De grensoverschrijdende samenwerking met Herzogenrath maakt van Kerkrade een Europese voorbeeldstad. En de mijngeschiedenis wordt levend gehouden in het Mijnmuseum en in de herinnering van de bewoners.
Bezienswaardigheden in Kerkrade
Abdij Rolduc
De Abdij Rolduc is het meest indrukwekkende monument van Kerkrade en een van de mooiste romaanse abdijen van Nederland. De abdijkerk, de kloostergebouwen en de tuinen zijn te bezoeken. Rolduc fungeert ook als congrescentrum en biedt regelmatig rondleidingen aan.
Mijnmuseum Domaniale
Het Mijnmuseum bij de voormalige Domaniale Mijn vertelt het verhaal van de steenkoolwinning in het gebied en de bredere mijngeschiedenis van Limburg. Bezoekers kunnen de mijngebouwen bekijken en meer te weten komen over het leven van de mijnwerkers.
Grenspark Eurode
Het grenspark op de grens tussen Kerkrade en Herzogenrath is een unieke plek waar bezoekers letterlijk met een been in Nederland en met een been in Duitsland kunnen staan. Het park illustreert het idee van een open Europa zonder grenzen.
Ontdek meer in de omgeving van Kerkrade
- Provincie Limburg
- Heerlen – mijngeschiedenis en Thermenmuseum
- Maastricht – oudste stad van Nederland
- Valkenburg – kasteel en mergelgrotten
- Sittard – Marktplein en vakwerkhuizen
Cadeaus en souvenirs
Een poster van de Abdij Rolduc, een historische kaart van de Limburgse mijnstreek of een mug met de mijngeschiedenis van Kerkrade. Bekijk onze gepersonaliseerde cadeaus voor Kerkrade: