De IJssel is de meest schilderachtige grote rivier van Nederland. De rivier splitst zich bij Arnhem af van de Neder-Rijn en stroomt via de Gelderse Poort richting het noorden, langs de Hanzesteden Doesburg, Zutphen, Deventer, Zwolle en Kampen, om bij Kampen uit te monden in het voormalige Zuiderzeegebied — nu het IJsselmeer.
De IJssel was in de Middeleeuwen een van de drukste handelsroutes van Europa. De Hanzesteden langs de IJssel, Zutphen, Deventer, Kampen en Zwolle, behoorden tot de rijkste en machtigste steden van de Nederlanden. Hun rijkdom was direct gekoppeld aan de handel op de IJssel: wijn, hout, graan en bier werden over de rivier vervoerd tussen het Rijnland en de Noordzee.
Steden langs de IJssel
| Stad | Provincie | Verbinding met de IJssel |
|---|---|---|
| Arnhem | Gelderland | Bij Arnhem splitst de IJssel af van de Neder-Rijn |
| Zutphen | Gelderland | Hanzestad aan de IJssel; kettingbibliotheek |
| Deventer | Overijssel | Hanzestad aan de IJssel; boekenmarkt |
| Zwolle | Overijssel | Hanzestad aan Ijssel en Zwarte Water |
| Kampen | Overijssel | Hanzestad aan de IJsseldelta; drie stadspoorten |
Geschiedenis van de IJssel
De IJssel was al in de vroege Middeleeuwen een belangrijke route. De steden langs de IJssel profiteerden enorm van de Hanzehandel in de 14e en 15e eeuw. Zutphen, Deventer en Kampen behoorden tot de rijkste steden van de Republiek. Na de opkomst van Amsterdam en de verzanding van de IJsseldelta verloren de IJsselsteden hun handelssuprematie, maar bleven hun prachtige middeleeuwse centra intact.
Vandaag is de IJssel een geliefde recreatierivier. De uiterwaarden, de laaggelegen gebieden tussen de dijken en de rivier, zijn omgetoverd tot natuur- en recreatiegebieden in het kader van het Ruimte voor de Rivier programma.