Groningen is de hoofdstad van de gelijknamige provincie en de onbetwiste metropool van het noorden van Nederland. De stad aan het Reitdiep staat bekend om haar iconische Martinitoren, door Groningers liefdevol ‘d’Olle Grieze’ (de Oude Grijze) genoemd, haar bruisende studentenleven en haar trots op een eigen identiteit die zich niets aantrekt van de Randstad.
Met ruim 60.000 studenten aan de Rijksuniversiteit Groningen (opgericht 1614) en de Hanzehogeschool is dit een van de jongste steden van Nederland qua gemiddelde leeftijd. De binnenstad bruist van cafés, culturele instellingen en een levendig nachtleven. Tegelijk draagt de stad een middeleeuwse kern met grachten, hofjes en historische gebouwen die herinneren aan haar glorietijd als Hanzestad.
Groningers zijn trots en direct. Ze zeggen wat ze denken en verwachten hetzelfde terug. En ze geloven oprecht dat Groningen de mooiste stad van de wereld is.
Snelle feiten
| Provincie | Groningen |
|---|---|
| Inwoners | ca. 233.000 (2024) |
| Stadsrechten | 1245 |
| Bekendste kenmerk | Martinitoren, Groninger Museum, Rijksuniversiteit, Hanzegeschiedenis |
| Wapen | Gouden adelaar op rood — het wapen van de stad Groningen |
| Bijnaam | ‘Stad’ — Groningers zeggen simpelweg ‘de Stad’ |
Geschiedenis van Groningen
Ontstaan en vroege geschiedenis
Groningen ontving stadsrechten in 1245, maar de geschiedenis gaat veel verder terug. Op de wierde Hunzeborg, een kunstmatige heuvel aan de Hunze, bestond al eeuwen voor de stadsrechten een nederzetting. De naam Groningen duikt voor het eerst op in een document uit 1040. De ligging op een kruispunt van waterwegen en landroutes maakte Groningen al vroeg tot een handelscentrum voor de regio.
Hanzestad
In de 13e en 14e eeuw sloot Groningen zich aan bij de Hanze; het invloedrijke handelsnetwerk van Noord-Europese steden. Als Hanzestad handelde Groningen in graan, hout, bier en textiel met steden als Hamburg, Lübeck en Brugge. De rijkdom die dit opleverde is nog zichtbaar in de historische gebouwen in de binnenstad. De Martinitoren, voltooid in 1482, was het pronkstuk van de rijke middeleeuwse stad.
Reductie en universiteit
In 1594 werd Groningen door Maurits van Nassau veroverd — de Reductie van Groningen. De stad werd protestants en onderdeel van de Republiek. In 1614 werd de Rijksuniversiteit Groningen opgericht, waarmee de stad een kenniscentrum werd. De universiteit telt vandaag meer dan 36.000 studenten en is een van de beste universiteiten van Nederland.
20e eeuw en aardbevingen
In 1959 werd het Groningenveld ontdekt — het grootste aardgasreservoir van Europa, vlak ten oosten van de stad. Decennialange gaswinning veroorzaakte duizenden aardbevingen, waarvan de beving bij Huizinge (2012, magnitude 3.6) de zwaarste was. Duizenden woningen raakten beschadigd. De gaswinning is inmiddels stopgezet. Groningen investeert nu in woningversterking en duurzame energie.
Groningen vandaag
Groningen is een bruisende, jonge stad. De Grote Markt met de Martinitoren, het Groninger Museum (het meest excentrieke museumgebouw van Nederland, ontworpen door Alessandro Mendini), het Noorderplantsoen en de levendige Poelestraat maken van Groningen een stad die je niet snel vergeet. De fiets is de absolute koning — Groningen heeft de hoogste fietsdichtheid van Nederland.
Cadeaus & souvenirs
Van een mok met de Martinitoren tot een historische kaart van de Hanzestad Groningen:
