Amersfoort is een van de best bewaarde middeleeuwse binnensteden van Nederland. De stad aan de Eem heeft een compacte, goed bewaard ringvormige binnenstad met middeleeuwse stadspoorten, grachten en hofjes. Het Koppelpoort, een middeleeuwse water- en landpoort uit 1425, is een van de mooiste en best bewaarde stadspoorten van Nederland.
Amersfoort was in de Middeleeuwen een belangrijke pelgrimsstad: het Mirakel van Amersfoort (1444) trok pelgrims van heinde en verre. De stad telde op haar hoogtepunt meer inwoners dan Utrecht. Vandaag is Amersfoort de tweede stad van de provincie, geliefd bij gezinnen en forensen die de drukte van de Randstad willen vermijden zonder de voorzieningen te missen.
Snelle feiten
| Provincie | Utrecht |
|---|---|
| Inwoners | ca. 163.000 (2024) |
| Stadsrechten | 1259 |
| Bekendste kenmerk | Koppelpoort, middeleeuwse binnenstad, Mondriaan-geboortestad, Onze Lieve Vrouwentoren |
| Wapen | Gouden leeuw op rood met een dwarsbalklijn |
Geschiedenis van Amersfoort
Ontstaan en middeleeuwse bloei
Amersfoort ontving stadsrechten in 1259. De stad groeide langs de rivier de Eem als handelsstad voor de regio. In de 14e en 15e eeuw was heteen van de grootste steden van het Sticht Utrecht — op haar hoogtepunt zelfs groter dan Utrecht zelf. De textielnijverheid (vooral de productie van ‘Amersfoorts blauw’ verfstof) en de bierbrouwerij waren de motoren van de economie.
Pelgrimsstad en het Mirakel
In 1444 vond in Amersfoort een ‘mirakel’ plaats waarbij een Mariabeeldje op het water dreef en niet weggespoeld werd — dit trok pelgrims van heinde en verre. De stad profiteerde economisch enorm van het pelgrimsverkeer. De Onze Lieve Vrouwentoren (voltooid 1471) is het enige overblijfsel van de pelgrimskerk die ter ere van dit mirakel werd gebouwd.
Piet Mondriaan
De wereldberoemde abstracte schilder Piet Mondriaan werd in 1872 geboren in Amersfoort. Hij groeide op in de stad voordat hij naar Amsterdam en later Parijs vertrok. Het Mondriaan Huis in Amersfoort herdenkt zijn geboorteplek en vroege jaren.
Amersfoort vandaag
Amersfoort is een aantrekkelijke woonstad op het kruispunt van snelwegen en spoorlijnen. De middeleeuwse binnenstad trekt toeristen, terwijl nieuwe wijken als Vathorst de snelle groei van de stad laten zien. Het Koppelpoort, de hofjes en de Onze Lieve Vrouwentoren zijn de landmarks van de stad.
