Veenendaal is een relatief jonge stad die in de 16e en 17e eeuw ontstond als veenkolonie op de grens van Utrecht en Gelderland. De stad dankt haar naam letterlijk aan het veen dat hier werd afgegraven. Wat begon als een moerasachtig veengebied groeide uit tot een nijvere textielstad en later een moderne groeistad.
Veenendaal staat bekend om zijn sterke protestantse karakter — de stad heeft een van de hoogste kerkdichtheden van Nederland — en om zijn textielindustrie die tot ver in de 20e eeuw de economie domineerde. Vandaag is Veenendaal een moderne forensenstad die snel groeit dankzij de ligging tussen Utrecht en Arnhem.
Snelle feiten
| Provincie | Utrecht |
|---|---|
| Inwoners | ca. 67.000 (2024) |
| Stadsrechten | Geen historische stadsrechten — ontstaan als veenkolonie |
| Bekendste kenmerk | Veenontginning, textielindustrie, reformatorisch karakter, groeistad |
| Wapen | Golvende blauwe banen op zilver — verwijzing naar het water en het veen |
Geschiedenis van Veenendaal
Veenontginning
Veenendaal ontstond in de 16e eeuw als ontginningsplaats van het uitgestrekte veengebied op de grens van Utrecht en Gelderland. Arbeiders kwamen van heinde en verre om het veen af te graven — turf was in die tijd een belangrijke brandstof. De afgegraven gebieden werden omgezet in landbouwgrond en later in woongebied.
Textielindustrie
In de 18e en 19e eeuw ontwikkelde Veenendaal zich als centrum van de linnenweversij en later de mechanische textielproductie. Fabrieken als Dethmer en later de grote textielfabrieken gaven werk aan duizenden mensen. De textielindustrie bepaalde het sociale en economische leven van de stad tot diep in de 20e eeuw, toen de fabrieken sloten en Veenendaal zich moest heroriënteren.
Reformatorisch karakter
Veenendaal staat bekend als een van de meest orthodox-protestantse steden van Nederland. De ‘Biblebelt’ — de zone van orthodoxe protestantse gemeenten die diagonaal door Nederland loopt — gaat dwars door Veenendaal. De stad heeft tientallen kerken en kerkgenootschappen en een sterke gemeenschapscultuur.
Veenendaal vandaag
Veenendaal is een van de snelst groeiende steden van Nederland. De ligging aan de A12 tussen Utrecht en Arnhem maakt het aantrekkelijk voor bedrijven en forensen. Nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen breiden de stad voortdurend uit.