Leiden is een van de mooiste en meest historische steden van Nederland. De stad aan de Rijn staat bekend om haar universiteit, de oudste van Nederland, opgericht in 1575 als beloning van Willem van Oranje voor het heldhaftige doorstaan van het Spaanse beleg, en om haar prachtige grachtenstad met meer dan 35 kilometer aan grachten.
Leiden is de geboorteplaats van Rembrandt van Rijn (1606) en Jan Steen, en de stad waar de Pilgrim Fathers woonden voordat zij in 1620 met de Mayflower naar Amerika vertrokken. Die rijke geschiedenis is overal voelbaar: in de Leidse hofjes, in de musea langs de Rapenburg en in de sfeervolle binnenstad.
Leidenaren zijn trots en eigenzinnig. De universiteitsstad heeft een kosmopolitisch karakter, studenten uit de hele wereld lopen hier door de smalle straatjes. Maar Leiden is ook de stad van hutspot: de traditionele stoofpot die volgens de overlevering in 1574 werd gevonden toen de Spanjaarden het beleg ophieven.
Snelle feiten
| Provincie | Zuid-Holland |
|---|---|
| Inwoners | ca. 126.000 (2024) |
| Stadsrechten | 1266 |
| Bekendste kenmerk | Universiteit Leiden (1575), Rembrandt, Pilgrim Fathers, hutspot, Naturalis |
| Wapen | Twee gekruiste sleutels op rood — de sleutels van Sint Petrus, beschermheilige van Leiden |
Geschiedenis van Leiden
Ontstaan
Leiden ontving stadsrechten in 1266 en groeide snel als handelsstad aan de samenvloeiing van de Oude en Nieuwe Rijn. In de Middeleeuwen was Leiden beroemd om haar lakenweversij, het Leidse laken was in heel Europa gewild. Op het hoogtepunt van de textielnijverheid telde de stad meer dan 70.000 inwoners en was ze de tweede stad van Nederland.
Het Beleg van Leiden (1574) en de universiteit
In 1573–1574 belegerde het Spaanse leger Leiden gedurende maanden. De bevolking leed honger en ziekte, maar weigerde zich over te geven. Willem van Oranje liet de dijken doorsteken, waarna de Watergeuzen de Spanjaarden verdreven. Als beloning voor dit heldhaftig verzet schonk Willem van Oranje Leiden een universiteit, opgericht op 8 februari 1575. De Universiteit is de oudste van Nederland en behoort vandaag tot de beste universiteiten van Europa.
Gouden Eeuw en Rembrandt
In de 17e eeuw was Leiden na Amsterdam de grootste stad van Nederland. De universiteit trok wetenschappers uit heel Europa. In 1606 werd Rembrandt van Rijn hier geboren als negende kind van een molenaar. Ook de Pilgrim Fathers verbleven van 1609 tot 1620 in Leiden voordat zij met de Mayflower naar Amerika vertrokken; een episode die de band tussen Leiden en de VS tot op de dag van vandaag levend houdt.
Leiden vandaag
Leiden is een levendige universiteitsstad met bijna 30.000 studenten. De musea langs de Rapenburg, het Rijksmuseum van Oudheden, het Naturalis Biodiversity Center, het Stedelijk Museum De Lakenhal, maken het een museumstad van formaat. De historische binnenstad is nagenoeg intact bewaard.
