Doggerland was een groot landgebied dat vroeger het noorden van Europa verbond, ruwweg waar nu de Noordzee ligt.
Van Dogger naar Doggerland
Tijdens de laatste ijstijd (tot ongeveer 10.000 jaar geleden) stond de zeespiegel zo’n 120 meter lager dan nu. Het gebied tussen Groot-Brittannië, Nederland, Denemarken en Duitsland lag droog en was bewoonbaar. Onderzoekers noemen dit Doggerland, naar de Doggersbank, een ondiep deel van de Noordzee dat er de herinnering aan bewaart.
De naam Dogger komt van het Nederlandse woord “dogger” — een type middeleeuwse vissersvaartuig. Een dogger was een tweemastig vissersschip dat Nederlandse vissers in de 16e en 17e eeuw gebruikten om op kabeljauw en schelvis te vissen in de ondiepe wateren van de Noordzee. De Doggersbank was dus simpelweg de visgrond waar deze schepen kwamen vissen, en de bank kreeg de naam van de boten. Van daaruit is de keten verder gegaan:
Dogger (schip) → Doggersbank (visgrond) → Doggerland (het prehistorische land, genoemd door Bryony Coles in de jaren 90)
Hoe het eruitzag
Het was geen kaal, vlak landschap, maar een gevarieerde omgeving met:
- rivieren (o.a. de Rijn en de Theems stroomden hier samen)
- meren, moerassen en heuvels
- rijke fauna: mammoeten, wolharige neushoorns, oerossen, edelherten
Bewoning van Doggerland
Mesolithische jagers-verzamelaars leefden er duizenden jaren. Ze jaagten, visten en verzamelden voedsel in wat waarschijnlijk een van de rijkste leefgebieden van toenmalig Europa was. Botten, gereedschap en zelfs een harpoen zijn al uit de Noordzee opgevist door vissers en onderzoekers.
Het verdwijnen
Geleidelijk steeg de zeespiegel na de ijstijd, en Doggerland kromp langzaam. De definitieve klap kwam waarschijnlijk rond 6200 v.Ch.: een enorme onderwaterlawine voor de Noorse kust (de Storegga-slide) veroorzaakte een megatsunami die het resterende land overspoelde. Wat overbleef was slechts een eiland, de huidige Doggersbank, dat ook verdween.
Huidig onderzoek Doggerland
Via seismisch onderzoek, sedimentboren en toevalsvondsten door vissers reconstrueren archeologen en geologen het landschap steeds gedetailleerder. De Noordzee is in feite één groot archeologisch archief.
Het is een van de grootste “verloren landen” in de geschiedenis van Europa.