Enkhuizen is een schilderachtige VOC-stad aan de voormalige Zuiderzee in de provincie Noord-Holland. De stad heeft een prachtig bewaard historisch centrum met middeleeuwse torens, grachten en zeventiende-eeuwse koopmanspanden die herinneren aan een tijd van ongekende welvaart. In de Gouden Eeuw was Enkhuizen een van de rijkste en machtigste steden van de Republiek en thuishaven van een grote deel van de VOC-vloot.
Enkhuizen is vandaag vooral bekend om het Zuiderzeemuseum, een van de populairste musea van Nederland. Het museum vertelt het verhaal van de vissers, kooplieden en ambachtslieden die eeuwenlang leefden aan de oevers van de Zuiderzee. Het buitenmuseum, waar historische gebouwen zijn herenigd op een eiland in het water, geeft een uniek beeld van het leven in de Zuiderzeestreek voor de droogmaking.
Snelle feiten
| Provincie | Noord-Holland |
|---|---|
| Inwoners | ca. 18.000 (2024) |
| Stadsrechten | 1356 |
| Bekendste kenmerk | Zuiderzeemuseum, VOC-erfgoed, Drommedaris, haringhandel, historische binnenstad |
Geschiedenis van Enkhuizen
Haringstad en vroege groei
Enkhuizen ontving stadsrechten in 1356 en groeide snel als haringstad. De haringvangst op de Noordzee en de Zuiderzee was de motor van de Enkhuizense economie. Enkhuizense vissers waren bedreven in het inzouten en verhandelen van haring, en hun schepen waren in de hele Republiek bekend. In de vijftiende en zestiende eeuw was Enkhuizen al een van de belangrijkste havenplaatsen van het noorden.
De Gouden Eeuw en de VOC
In de zeventiende eeuw beleefde Enkhuizen zijn glorietijd. De stad was een van de zes steden die deelnamen aan de VOC en had een eigen kamer van de Vereenigde Oostindische Compagnie. Enkhuizense schippers en kooplieden voeren de wereld over en brachten rijkdom terug naar hun stad. Op het hoogtepunt telde Enkhuizen meer dan 20.000 inwoners en behoorde het tot de vijf grootste steden van de Republiek. De prachtige gevels langs de haven en de indrukwekkende Westerkerk dateren uit deze periode van welvaart.
Neergang en stille rijkdom
Na de Gouden Eeuw verloor Enkhuizen zijn commerciële betekenis geleidelijk. De haven verzandde, de haringstand liep terug en de grote handelsroutes verschoven naar Amsterdam en Rotterdam. De bevolking slonk van 20.000 naar minder dan 5.000 inwoners in de achttiende en negentiende eeuw. Maar die neergang bewaarde ook het historische centrum: er was geen geld voor grote sloop en herbouw, waardoor de middeleeuwse en zeventiende-eeuwse stad grotendeels intact bleef.
Het Zuiderzeemuseum
In 1948 werd in hier het Zuiderzeemuseum geopend, gewijd aan de cultuur en geschiedenis van de Zuiderzee. In 1983 werd het buitenmuseum geopend op een eiland aan de rand van de stad. Hier zijn meer dan 130 historische gebouwen uit de Zuiderzeestreek herenigd, waaronder visserswoningen, een visrokerij, een kaaswinkel en een scheepswerf. Het museum geeft een uniek en levendig beeld van het dagelijkse leven in de Zuiderzeedorpen voor de droogmaking van de Zuiderzee in 1932.
Enkhuizen vandaag
Enkhuizen is een populaire toeristische bestemming die elk jaar honderdduizenden bezoekers trekt. Het Zuiderzeemuseum, de historische binnenstad met de Drommedaris als markante toren, de haven en de omliggende polders maken Enkhuizen tot een van de aantrekkelijkste kleine steden van Noord-Holland. Het is ook een geliefde startplaats voor watersporters die de voormalige Zuiderzee willen verkennen.
Bezienswaardigheden in Enkhuizen
Zuiderzeemuseum
Het Zuiderzeemuseum bestaat uit een binnenmuseum in een historisch pand en een buitenmuseum op een eiland. Het buitenmuseum met zijn meer dan 130 historische gebouwen is het hoogtepunt van een bezoek aan Enkhuizen. Acteurs in historische klederdracht geven het museum een levende uitstraling.
De Drommedaris
De Drommedaris is de iconische verdedigingstoren aan de haven van Enkhuizen, gebouwd in 1540. De toren is een van de meest gefotografeerde monumenten van Noord-Holland en is het symbool van de stad. Vanuit de toren is er een mooi uitzicht over de haven en het IJsselmeer.
Historische binnenstad
De historische binnenstad van Enkhuizen is een openluchtmuseum op zichzelf. De Westerkerk, de Zuiderkerk, de grachten en de zeventiende-eeuwse koopmanspanden vertellen het verhaal van de Gouden Eeuwse welvaart van de stad.
Ontdek meer in de omgeving van Enkhuizen
- Provincie Noord-Holland
- Hoorn – VOC-stad en naamgever van Kaap Hoorn
- Edam – kaasstad aan het IJsselmeer
- Volendam – vissersdorp en klederdracht
- Amsterdam – de grote VOC-hoofdstad
Cadeaus en souvenirs
Een historische kaart van de Zuiderzee met Enkhuizen, een poster van de Drommedaris of een mug met het VOC-erfgoed van de stad. Bekijk onze gepersonaliseerde cadeaus voor Enkhuizen: