Volendam is een van de bekendste vissersdorpen van Nederland, gelegen aan het Markermeer in de provincie Noord-Holland. Het dorp staat wereldwijd bekend om zijn kleurrijke klederdracht, de karakteristieke puntige witte kanten mutsen van de vrouwen en de gestreepte broeken van de mannen, en om zijn lange traditie als vissersgemeenschap aan de voormalige Zuiderzee. Volendam trekt elk jaar meer dan een miljoen bezoekers die de authentieke sfeer van het dorp willen beleven.
Volendam is ook het dorp van de muziek. Uit dit kleine vissersdorp kwamen opmerkelijk veel succesvolle Nederlandse artiesten voort, waaronder BZN, Nick en Simon en vele anderen. Die muzikale traditie is een bron van trots voor de bewoners en heeft Volendam een bijzondere plek gegeven in de Nederlandse populaire cultuur.
Snelle feiten
| Provincie | Noord-Holland |
|---|---|
| Gemeente | Edam-Volendam |
| Inwoners | ca. 23.000 (2024) |
| Bekendste kenmerk | Klederdracht, visserij, dijk, BZN, muziektraditie, toerisme, Markermeer |
Geschiedenis van Volendam
Vissersdorp aan de Zuiderzee
Volendam heeft zijn oorsprong als vissersdorp aan de Zuiderzee. Het dorp groeide langs de dijk die het lage polderland beschermde tegen het water. De bewoners leefden van de visvangst op de Zuiderzee en de Noordzee, met name van paling, haring en ansjovis. De haven van Volendam was de thuisbasis van een grote vissersvloot die het hele jaar door uitvoer. De hechte gemeenschap van vissers ontwikkelde een eigen identiteit, eigen tradities en een eigen klederdracht die hen onderscheidde van de buren in Edam en Marken.
Katholiek eiland in een protestantse zee
Volendam is van oudsher een katholiek dorp, omgeven door protestantse gemeenten. Die religieuze identiteit heeft de gemeenschap gevormd en versterkt. De Sint-Vincentiuskerk is het religieuze centrum van het dorp en een blikvanger aan de dijk. Het katholieke karakter van Volendam verklaart ook deels de hechte sociale structuur van het dorp, de sterke gemeenschapsbanden en de bijzondere culturele tradities die er zijn bewaard gebleven.
De klederdracht van Volendam
De traditionele klederdracht van Volendam is een van de bekendste van Nederland. De vrouwenklederdracht bestaat uit een kleurrijke rok, een witte schort, een vlissenbaais als bovenkleding en de karakteristieke puntige witte kanten muts. De mannen dragen gestreepte broeken, een korte jas en klompen. Deze klederdracht werd vroeger dagelijks gedragen maar is nu bewaard als cultureel erfgoed. Toeristen kunnen zich laten fotograferen in de traditionele Volendamse klederdracht, een traditie die al decennialang miljoenen bezoekers trekt.
Muziekdorp van Nederland
Volendam heeft een opmerkelijke muzikale reputatie. Uit dit kleine dorp kwamen enkele van de bekendste Nederlandse artiesten voort. BZN, de band die met nummers als Jan Doedel en Boulevard of Broken Dreams internationale bekendheid verwierf, komt uit Volendam. Ook Nick en Simon, twee van de populairste Nederlandse zangers van de eenentwintigste eeuw, zijn hier geboren en opgegroeid. Die muzikale rijkdom wordt door inwoners toegeschreven aan de hechte gemeenschapscultuur en de rijke traditie van samenzang en muziek die het dorp altijd heeft gekend.
De brand van 2001
Op nieuwjaarsnacht 2001 brak brand uit in cafe’t Hemeltje aan de dijk van Volendam. Het vuur verspreidde zich snel door de versiering en eiste het leven van veertien jongeren. Meer dan tweehonderd bezoekers raakten gewond, van wie velen ernstige brandwonden opliepen. De brand schokte Nederland diep en leidde tot een fundamentele herziening van de brandveiligheidseisen voor horecagelegenheden. In Volendam zelf liet de ramp een onuitwisbaar spoor na in de gemeenschap.
Volendam vandaag
Volendam is een van de meest bezochte toeristische bestemmingen van Noord-Holland. De dijk met zijn winkels, restaurants en fotoateliers trekt elk jaar meer dan een miljoen bezoekers. Het Volendams Museum vertelt de geschiedenis van het dorp en de vissers die er woonden. De klederdracht, de vis rechtstreeks van de boot en de muzikale traditie maken Volendam tot een uniek stukje Nederland.
Bezienswaardigheden in Volendam
De dijk
De dijk is de levenslijn van het dorp. Langs de dijk liggen de viswinkels waar verse gerookte paling en haring rechtstreeks van de vissers te koop zijn, de fotoateliers waar bezoekers zich kunnen laten fotograferen in klederdracht en de restaurants met uitzicht over het Markermeer.
Het Volendams Museum
Het Volendams Museum in het historische centrum van het dorp vertelt de geschiedenis van de vissersgemeenschap, de klederdracht en de muzikale traditie van Volendam. De collectie omvat historische kledingstukken, visserijwerktuigen en foto’s die het leven in het vroegere vissersdorp laten zien.
Sint-Vincentiuskerk
De grote katholieke kerk van Volendam is een rijksmonument en het religieuze middelpunt van de gemeenschap. De kerk staat aan de dijk en biedt een mooi uitzicht over het Markermeer.
Fotoatelier in klederdracht
Het laten fotograferen in de traditionele Volendamse klederdracht is een populaire toeristische attractie die al generaties bezoekers heeft verrast. De fotoateliers aan de dijk bieden een complete uitrusting in de echte Volendamse stijl.
Ontdek meer in de omgeving van Volendam
Cadeaus en souvenirs
Een historische kaart van de Zuiderzee, een poster van de klederdracht of een mug met de karakteristieke Volendamse dijk:
