Drenthe is de stilste en groenste provincie van Nederland. Geen grote steden, geen drukke snelwegen die het landschap domineren — in plaats daarvan eindeloze bossen, uitgestrekte heidevelden, glooiende essen en het mysterieuze hoogveen. Drenthe is de provincie van de hunebedden — de megalitische grafkamers die ruim 5.000 jaar geleden door de eerste boeren van Nederland werden gebouwd en waarvan er nergens in Nederland zoveel staan als hier.
Drenthe is ook de provincie van de veenlijken: goed bewaard gebleven lichamen van mensen die duizenden jaren geleden in het veen werden gelegd — soms als offer, soms als begrafenis. Het meest bekende veenlijk van Nederland, de Vrouw van Yde, werd in 1897 gevonden en is te zien in het Drents Museum in Assen.
Drenthers zijn nuchter, gastvrij en gehecht aan hun landschap. Ze praten rustig, leven rustig en zijn trots op een provincie die anders is dan de rest van Nederland — minder haast, meer ruimte, dieper geworteld in de geschiedenis van dit land.
Snelle feiten
| Hoofdstad | Assen |
|---|---|
| Inwoners | ca. 500.000 (2024) |
| Oppervlakte | ca. 2.680 km² |
| Bekendste kenmerk | Hunebedden (52 stuks), veenlijken, TT Assen, Drents Plateau, Dwingelderveld |
| Wapen | Gouden ster op rood — het eenvoudige, krachtige Drentse wapen |
| Vlag | Rood met een gouden ster |
Geschiedenis van Drenthe
Hunebedden — het oudste erfgoed van Nederland
Drenthe herbergt 52 van de 54 hunebedden die in Nederland zijn gevonden. Deze megalitische grafkamers werden gebouwd door de Trechterbekercultuur, tussen 3400 en 3200 voor Christus — ruim 5.000 jaar geleden. De bouwers sleepten enorme zwerfkeien, meegebracht door gletsjers tijdens de ijstijden, naar hun plek en stapelden ze op tot imposante grafkamers. De hunebedden van Drenthe zijn de oudste bovengrondse monumenten van Nederland en vormen een onlosmakelijk onderdeel van de Drentse identiteit.
Het grootste hunebed van Nederland — D27 bij Borger — meet 22 meter in lengte en is het meest bezochte prehistorische monument van het land. Het Hunebedcentrum in Borger vertelt het verhaal van de bouwers en hun tijd.
Veenlijken en het hoogveen
Het uitgestrekte hoogveengebied van Drenthe heeft door de eeuwen heen tientallen goed bewaard gebleven menselijke resten opgeleverd — de veenlijken. Het zure, zuurstofarme veen conserveert organisch materiaal uitzonderlijk goed. De bekendste Drentse veenlijken zijn het Meisje van Yde (gevonden 1897, ca. 2.000 jaar oud) en het Meisje van Exloo. Ze zijn te zien in het Drents Museum in Assen. Ook het Tollundman uit Denemarken en andere Europese veenlijken tonen hoe wijdverbreid dit fenomeen was in de prehistorie.
Middeleeuwen — marken en essen
In de Middeleeuwen werd Drenthe bestuurd via een uniek systeem van marken — gemeenschappelijke verbanden van boeren die samen het land beheerden. De essen — de open akkerlanden rondom de dorpen — zijn nog altijd zichtbaar in het Drentse landschap. Het Dingspel en de Drentse Landdag waren vroege vormen van democratisch bestuur die de Drentse zelfstandigheid uitdrukten.
Veenontginning (17e–20e eeuw)
Vanaf de 17e eeuw werd het Drentse hoogveen grootschalig ontgonnen voor turf. Kanalen werden gegraven, arbeiders stroomden toe en nieuwe nederzettingen ontstonden in de veenkoloniën. Hoogeveen en Emmen groeiden als centra van de veenontginning. In de 20e eeuw werden de laatste veengebieden ontgonnen of beschermd als natuurreservaat — het Bargerveen bij Emmen is het grootste resterende hoogveengebied van Nederland.
TT Assen — de snelste dag van het jaar
Elk jaar in juni verandert Drenthe in het Mekka van de motorsport. De TT van Assen — de Tourist Trophy — wordt al sinds 1925 gereden en is de langst ononderbroken Grand Prix op de motorsportkalender. Het TT Circuit Assen trekt elk jaar meer dan 100.000 bezoekers uit heel Europa.
Drenthe vandaag
Drenthe is de minst verstedelijkte provincie van Nederland en koestert dat bewust. Natuur, rust en ruimte zijn de troeven van de provincie. Het Nationaal Park Dwingelderveld, het Drents-Friese Wold en de Hondsrug trekken wandelaars, fietsers en natuurliefhebbers. Het Drents Museum in Assen is een van de beste regionale musea van Nederland.
Steden & dorpen in Drenthe
| Stad/dorp | Inwoners |
|---|---|
| Assen | ca. 68.000 |
| Emmen | ca. 108.000 |
| Coevorden | ca. 35.000 |
| Hoogeveen | ca. 55.000 |
| Meppel | ca. 33.000 |
| Borger | ca. 25.000 |
| Roden | ca. 19.000 |
Familienamen uit Drenthe
| Naam | Betekenis/herkomst |
|---|---|
| Van Drenthe | Afkomstig uit Drenthe |
| Hunebed | Verbonden aan de megalitische monumenten van Drenthe |
| Veen | Topografisch; het veen bepaalde eeuwenlang het Drentse leven |
| De Boer | Beroepsnaam; de vrije Drentse boer was een instituut |
| Ten Have | Topografisch; ‘have’ betekent boerenerf in het Drents |
| Westerink | Topografisch achtervoegsel -ink; typisch Drents/Overijssels |
| Hilbrand | Oud Germaans voornaam dat ook als familienaam voorkomt in Drenthe |
| Veening | Afgeleid van veen — typisch Drents achtervoegsel -ing |
Drenthe cadeaus & gepersonaliseerde geschenken
Van een mug met een hunebed tot een poster van het Drentse heidelandschap: bekijk onze Drenthe-collectie.